Uznanie długu – czym jest i jakie są jego konsekwencje?

W swej praktyce zawodowej spotykam się dość często z pytaniami klientów o to, czym jest uznanie długu, czy dokument z którym klient przychodzi do mnie, można uznać za takowe uznanie? W dzisiejszym wpisie przybliżę to zagadnienie prawne, w tym w szczególności jego skutki.  Odpowiemy sobie również na pytania: czy wiadomość od dłużnika z prośbą o „jeszcze trochę czasu” może pomóc odzyskać należność i czy mówimy tu już o uznaniu długu? Co w sytuacji gdy dłużnik częściowo spłacił zobowiązanie, jakie ma to skutki prawne dla wierzyciela?

Uznanie długu – czym jest?

Najprościej mówiąc, uznanie długu to zachowanie dłużnika, z którego wynika, że wie o istnieniu zobowiązania i nie kwestionuje go.

Nie musi to być formalne pismo, w praktyce często nie jest. Może to być oświadczenie woli dłużnika, że uznaje dług wynikający z określonej umowy czy innego stosunku zobowiązaniowego, w danej wysokości, ale nie musi przybierać ono tak określonej treści. Również słowo „uznaje” nie jest konieczne do potraktowania tak danego oświadczenia dłużnika. Wszelkie oświadczenia, prośby o odroczenie terminu spłaty, rozłożenia długu na raty czy umorzenia pewnej części zobowiązania, opatrzone podpisem dłużnika – mogą zostać potraktowane jako uznanie długu. Wynika z nich bowiem, że dłużnik wie o danym zobowiązaniu i nie neguje go.

Przykład?

Wyobraźmy sobie sytuację, w której przedsiębiorca wystawił kontrahentowi fakturę na 20 000 zł. Termin płatności minął, a kontrahent wysyła e-mail:

„Proszę o rozłożenie zadłużenia na raty. Pierwszą wpłatę zrobię w przyszłym miesiącu.”

Taka wiadomość może zostać potraktowana właśnie jako uznanie długu.

Uznanie długu – różne formy

Choć przepisy nie wymagają formy pisemnej, z perspektywy wierzyciela najlepiej posiadać: podpisane oświadczenie, korespondencję mailową, wiadomości tekstowe, potwierdzenia przelewów częściowych.

Im lepiej udokumentowane uznanie długu, tym łatwiej dochodzić roszczenia przed sądem.

Najczęściej spotykane w praktyce:

• podpisanie oświadczenia o uznaniu długu,
• zawarcie ugody,
• prośba o rozłożenie długu na raty,
• częściowa spłata zobowiązania,
• e-mail lub wiadomość SMS potwierdzająca istnienie długu,
• prośba o odroczenie terminu płatności.

Sądy badają przede wszystkim to, czy z zachowania dłużnika wynika potwierdzenie istnienia zobowiązania.

Uznanie długu a przerwanie terminu przedawnienia

To jedna z najważniejszych konsekwencji uznania długu dla wierzyciela.

Co do zasady roszczenia majątkowe przedawniają się po określonym czasie. Po upływie terminu przedawnienia dłużnik może skutecznie podnieść zarzut przedawnienia i uniknąć zapłaty.

Jednak uznanie długu powoduje przerwanie terminu przedawnienia.

Oznacza to, że:

• dotychczasowy termin przestaje biec,
• po uznaniu długu termin liczony jest od nowa.

Przykład:

Wierzytelność miała przedawnić się za 2 miesiące. Dłużnik wysłał e-mail z prośbą o spłatę w ratach. W efekcie doszło do przerwania terminu przedawnienia i termin zaczyna biec od początku.

Postępowanie cywilne po uznaniu długu – co zrobi Sąd?

Wielu klientów pyta, czy uznanie długu oznacza automatyczną wygraną w sądzie. Nie zawsze, ale zdecydowanie wzmacnia pozycję wierzyciela.

Jak wygląda postępowanie?

Jeżeli dłużnik nadal nie płaci mimo uznania zobowiązania, wierzyciel może:

1. wezwać dłużnika do zapłaty,
2. złożyć pozew do sądu.

W praktyce uznanie długu często stanowi bardzo ważny dowód potwierdzający istnienie roszczenia.

W wielu przypadkach wierzyciel może uzyskać nakaz zapłaty.

Jest to szczególny rodzaj orzeczenia wydawanego przez Sąd, zwykle bez przeprowadzania rozprawy na początku postępowania.

Najczęstsze błędy wierzycieli

Najczęściej spotykane błędy wierzycieli, mające wpływ na dochodzenie przysługujących im roszczeń, to:

• Brak dokumentowania korespondencji z dłużnikiem
• Odpuszczanie dochodzenia całości długu po spłacie części zobowiązania przez dłużnika
• Bagatelizowanie oświadczeń składanych przez dłużnika, brak wiedzy, że mogą one stanowić uznanie długu
• Brak wezwania do zapłaty

W sprawach dotyczących wierzytelności liczy się nie tylko znajomość prawa, ale również szybka i właściwa reakcja.

Każda sprawa jest inna. Jeśli chcesz mieć pewność, że Twoje interesy są zabezpieczone, umów się na konsultację w Kancelarii Adwokackiej Joanny Gałdzewicz.